De introductie van een nieuwe kat

De introductie van een nieuwe kat kan voor veel stress zorgen bij de kat(ten) die je al hebt. Moet je de katten meteen bij elkaar zetten en ze het samen laten uitvechten of juist niet? Op internet zul je – helaas – veel uiteenlopende adviezen tegenkomen. Ik raad je aan om dit stappenplan te volgen.

Slechts één kans

Sommige eigenaren zweren bij de methode om de nieuwe kat meteen in de woonkamer te zetten, liefst midden tussen de andere katten. Het idee is dat de katten het vervolgens onderling maar moeten uitzoeken of, erger nog, uitvechten. Ook fokkers of verkopers dringen er soms op aan om het zo te doen.
In feite heb je maar één kans om een goede indruk te maken op iemand anders en dat geldt ook voor katten. Als de eerste kennismaking negatief verloopt, heb je een probleem. Het kost namelijk veel tijd en moeite vechtende katten tot een harmonieuze groep te smeden. In sommige gevallen lukt dat niet eens. Voldoende reden dus voor een rustige introductie.

De katten nooit laten vechten

Je hoort nog wel eens het advies om de katten het onderling maar te laten uitvechten. Dat is absoluut geen goed plan. Katten kennen geen overgave-gedrag en zullen tot het uiterste doorgaan met vechten. Je eindigt dan met één doodsbange kat en een relatie die echt nooit meer te herstellen is.

Een vriendelijke ontmoeting

Als je katten je lief zijn, kies dan voor een rustige introductie van een nieuwe kat.

Dit stappenplan vraagt wat meer tijd, maar de kans op slagen is veel groter. Bovendien bezorgt het iedereen (inclusief jezelf) minder stress.

Laat je katten het tempo bepalen. Als de nieuwe kat makkelijk geaccepteerd wordt, kun je dit stappenplan redelijk snel doen. Is de aanwezige kat daarentegen wat argwanend, neem dan rustig de tijd voor elke stap.

Je kunt dit stappenplan niet binnen een dag ‘afwerken. Soms heb je aan een paar dagen genoeg, maar het kan ook een paar weken duren.

Houd er rekening mee dat een kat territoriaal is: zijn eigen veilige omgeving is voor hem zeer belangrijk. Een kat zal een ander dier snel als indringer zien. Katten houden niet van verandering en veel katten houden al helemaal niet van andere katten in hun territorium. Diplomatie is hier dan ook vereist!

Niet alle katten vinden het leuk om een huisgenoot erbij te krijgen, bedenk daarom eerst of het wel een goed idee is om er een kat bij te nemen.

Een tweede kat of een kitten bij een volwassen kat

Een eigen ruimte

• Neem je er een tweede kat bij, zorg dan dat je voor de nieuweling genoeg spulletjes heeft. Ook deze kat heeft een eigen kattenbak, eigen eet- en drinkbakjes en een eigen slaapplaats nodig. Dat geldt uiteraard ook als de tweede kat een kitten is.
  Na de introductie willen de katten misschien wel voer- of kattenbak delen. Voor de eerste aanpak is het beter om ze elk hun eigen spullen te geven.
• Begin met de nieuwe kat een eigen afgesloten ruimte te geven, bv. een zolder of logeerkamer. Daar staat alles wat hij nodig heeft: eten, drinken, kattenbak, krabpaal en speeltjes. Geef hem vooral ook een paar plekjes waar hij zich kan terugtrekken.
• Controleer de kamer eerst goed op mogelijke ontsnappingsroutes.
• Geef hem bovendien niet de favoriete kamer van je eigen kat! Deze zal het niet waarderen om ‘verbannen’ te worden, ook al is het tijdelijk.

Geur uitwisselen

• Als eerste stap neem je een sok of washand. Wrijf daarmee over de kat of het kitten (die zich nog in de eigen kamer bevindt), met name langs de wangen waar zich veel geurklieren bevinden. Leg de sok of washand in de ruimte van de reeds aanwezige kat, maar wrijf de andere kat er niet mee in. Dat levert veel te veel stress op.
  Beloon de kat  als hij in de buurt van de sok komt door hem een brokje/snoepje te geven of met hem te gaan spelen. Als hij al gaat grommen of blazen bij het ruiken van de sok, is dat een teken dat je veel geduld moet hebben voor deze introductie. Meestal is de nieuwe geur echter niet het grootste struikelblok.

Het huis verkennen

• Als volgende stap laat je de nieuwe kat het huis verkennen. Sluit de aanwezige kat eerst op in een andere ruimte en zet de deur van de kamer van de nieuweling open, zodat hij in zijn eigen tempo op onderzoek uit kan gaan. Daarna gaat hij terug in zijn eigen kamertje en kan de andere kat ontdekken dat de nieuwe kat op pad is geweest. Doe dit net zo lang totdat de aanwezige kat niet meer gestrest reageert op de geur van het kitten. In veel gevallen verlopen bovenstaande stappen moeiteloos, maar het is toch goed om ze stap voor stap uit te voeren. Ook hier geldt weer: je bepaalt zelf hoe snel je deze stappen doorloopt, afhankelijk van de reactie van de katten. Het kan enkele dagen tot een week duren voordat de katten op hun gemak zijn.

Katten kennis laten maken

• Dan wordt het tijd om de katten kennis te laten maken. Het daadwerkelijk zien van de nieuwe kat roept in het algemeen de meeste reacties en de meeste stress op. Het grote probleem bij introducties met kittens of jonge katten is dat ze enthousiast naar de aanwezige kat willen lopen of ermee willen spelen. Die wil juist liever eerst rustig kijken en ruiken, zelf bepalen of hij toenadering wil of niet.
• Belangrijk in deze fase is dat beide katten zich optimaal plezierig voelen. Je werkt vanuit een situatie van ontspanning en/of tevredenheid bij de katten. Dat kun je doen door vooraf met elke kat even te spelen. Dat werkt vooral goed bij kittens, want dan is het kitten al een beetje moe en zal het minder enthousiast op de andere kat aflopen. Dat geldt ook als de nieuwe kat al volwassen is, maar erg nieuwsgierig naar je eigen kat.
• Het alternatief is dat je de ontmoeting na hun maaltijd doet , als de katten lekker tevreden en misschien wat lui zijn.

Als je katten in welke fase dan ook gestrest reageren, dan ben je waarschijnlijk iets te snel gegaan. Ga dan een stapje terug, of zoveel als nodig is om de katten weer tot rust te laten komen.

Afstand houden

• Als je een glazen deur hebt, bijvoorbeeld tussen de woonkamer en de gang, kun je die heel goed gebruiken bij de introductie. Had je deze afgeplakt, dan kun je nu een klein streepje weghalen zodat de katten elkaar kunnen zien. Had je de nieuweling tot nu toe alleen op een eigen kamer, geef hem dan vaker de vrijheid, maar plak de deur eerst even af met statisch folie en laat een kiertje vrij. Gaat dat goed, haal dan steeds meer folie weg en ga vervolgens verder met de deur op een kier te zetten
• Als je geen glazen deur hebt, zul je direct over moeten gaan tot ontmoetingen. Houd daarbij een ruime afstand tussen de katten. Laat bijvoorbeeld de aanwezige kat in de woonkamer en de nieuwe kat op de gang, met de deur dusdanig op een kier dat ze elkaar net kunnen zien. Kan dat niet, houd dan de grootst mogelijk afstand in de woonkamer aan en ga bij voorkeur zelf letterlijk tussen de katten zitten.

Afleiden

• Leid beide katten tijdens die eerste ontmoetingen zoveel mogelijk af door ze iets lekkers (of een knuffel) te geven. In een later stadium kun je ook met de nieuwkomer / kitten  spelen, voor de eerste ontmoetingen is dat te druk. Voorkom dat ze naar elkaar toe rennen. Leid de katten anders meteen af met een speeltje en zet de nieuwkomer terug in zijn kamer. Probeer het op een later tijdstip nog eens, dezelfde dag of de dag erna. Dit hangt af van de hevigheid van de reactie van de al aanwezige kat.

Laat de ontmoetingen niet te lang duren, niet langer dan een paar minuten. Hoe langer je ze bij elkaar laat, hoe groter de kans dat het mis gaat!

Langzaam opbouwen

• Op deze manier kun je de katten steeds langer bij elkaar laten. Blijf er in het begin altijd bij en zorg dat je iets bij de hand hebt om tussen de katten te kunnen plaatsen als het nodig is, bijvoorbeeld een groot kussen of een stuk karton.

Meer vrijheid

• Een volgende stap kan een (tijdelijke) hordeur of een hekje zijn. Deze plaats je als afscheiding tussen de ruimtes waar de katten verblijven. Op deze manier kunnen ze in hun eigen tempo aan elkaar wennen zonder dat je er zelf steeds bij moet blijven. Doe dit (nog) niet als de katten meteen op elkaar afrennen of naar elkaar staren.

Niet samen eten!

Veel adviezen op internet raden je aan om de katten steeds dichter bij elkaar te laten eten als onderdeel van het wenproces. Ik ben daar fel op tegen. Eten moet een rustmoment zijn voor de katten en mag niet gekoppeld worden aan stress. Als de katten genoeg trek hebben, zullen ze inderdaad in elkaars buurt eten, maar dat wil niet zeggen dat ze het prettig vinden. Gebruik gerust snoepjes of iets anders lekkers als afleiding, laat ze echter apart van elkaar eten op een eigen veilige plek.

Stress herkennen

De kat die er al was, zal niet altijd blij zijn met een kat of kitten erbij en laat dat ook merken. Dat is volkomen begrijpelijk, hij heeft tijd nodig om te wennen.

• Grommen is een slecht teken, het geeft aan dat de stress groot is. Haal de katten zo snel mogelijk uit elkaar en probeer het de volgende keer met een wat grotere afstand ertussen.
• Als de aanwezige kat blaast naar de nieuweling, hoeft dat nog geen drama te zijn. Blazen is een manier om te laten weten dat je het als kat spannend vindt of dat je wilt dat de ander op afstand blijft. Als een kat rustig blijft zitten en blaast, is dat vooral een vorm van communicatie. Duikt een van de katten helemaal in elkaar en lijkt het blazen vanuit zijn tenen te komen, dan is er veel stress en angst. Neem in zo’n situatie vooral ruim de tijd voor de introductie.
• Staren is altijd een opmaat naar agressie. Wees daar alert op en leid de katten af met een speeltje. Als dat niet meer lukt omdat ze al te gespannen zijn, kun je ze beter uit elkaar halen en tot rust laten komen. Waarschijnlijk ben je dan te snel gegaan, doe liever een stapje terug.

Wees niet teleurgesteld als het meer tijd kost dan verwacht, katten laten zich niet dwingen. De bangste kat, of dat nu het kitten is of de reeds aanwezige kat, moet het tempo bepalen.

Aanvullende tips die je kunnen helpen bij de introductie vind je op de pagina ‘Nieuwe kat erbij? Do’s en don’ts‘.
Mocht het niet naar wens gaan, kijk dan hier.

Een kitten bij een kitten

Wil je een kitten introduceren bij een ander kitten dat niet uit hetzelfde nest komt, volg dan dezelfde stappen als hierboven. Je kunt de introductie waarschijnlijk relatief snel doen, want kittens onderling gaat meestal wel vrij snel goed.
Ook hier geldt dat je voor het stappenplan meer dan één middag moet uittrekken.

Een derde kat erbij

Heb je al twee katten en zijn dat goede vriendjes? De komst van een derde kan die verhouding veranderen en zelfs voor ruzie zorgen.
Bij een derde kat ga je hetzelfde te werk als bij een tweede kat. Stel de nieuweling steeds aan één andere kat voor, dus niet aan beide tegelijk. Begin met de kat waarvan je denkt dat die de nieuwkomer het makkelijkst zal accepteren.